Zorunlu Arabuluculuğa Giriş
İş Mahkemeleri Kanunu'nda yapılan değişikliklerle birlikte, birçok iş uyuşmazlığı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak kanuni bir dava şartı haline getirilmiştir.
Özellikle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ödenmeyen maaş alacakları ve işe iade davaları açılmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması zorunludur.
Bu sistemin temel amacı, iş mahkemelerinin üzerindeki ağır iş yükünü hafifletmek ve taraflar arasındaki uyuşmazlığı daha hızlı, dostane ve masrafsız bir şekilde çözmektir.
Başvuru Usulü ve Süreç
İşçi veya vekili, karşı tarafın (işverenin) yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki adliyede bulunan Arabuluculuk Bürosuna başvurur.
Büro, sicile kayıtlı resmi bir arabulucuyu sistemsel olarak görevlendirir. Arabulucu her iki tarafla iletişime geçerek yüz yüze veya telekonferans yoluyla ortak bir toplantı organize eder.
Sürecin kural olarak üç hafta içinde tamamlanması gerekir. Zorunlu hallerde bu süre arabulucu tarafından en fazla bir hafta daha uzatılabilir.
Anlaşma Sağlanmasının Hukuki Sonuçları
Görüşmeler sonucunda işçi ve işveren anlaştıkları takdirde, üzerinde mutabık kalınan tutarları ve şartları içeren son arabuluculuk tutanağı taraflarca ve arabulucu tarafından imzalanır.
İmzalanan bu tutanak mahkeme ilamı (kararı) hükmündedir. Eğer işveren anlaşılan tutarı ödemezse, işçi dava açmaya gerek kalmaksızın doğrudan ilamlı icra takibi başlatabilir.
Arabuluculukta anlaşılan kalemler için işçi gelecekte tekrar mahkemeye başvurup aynı konularda dava açamaz.
Anlaşamama Durumunda Ne Olur?
Taraflar ortak bir noktada buluşamazsa, arabulucu süreci sonlandırır ve bir 'anlaşamama son tutanağı' düzenler.
Davacı, İş Mahkemesinde resmi davayı açarken dilekçesine bu tutanağın aslını veya e-imzalı suretini eklemek zorundadır. Bu belge eklenmeden doğrudan dava açılması durumunda mahkeme, davayı usulden reddedecektir.