Zorunlu Arabuluculuğa Giriş
İş Mahkemeleri Kanunu'nda yapılan değişikliklerle birlikte, birçok iş uyuşmazlığı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak kanuni bir dava şartı haline getirilmiştir.
Özellikle kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, ödenmeyen maaş alacakları ve işe iade davaları açılmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması zorunludur.
Arabuluculuk, tarafların bir arabulucu eşliğinde çözüm aramasına imkân verir. Başvurunun zorunlu olması, tarafların anlaşmak zorunda olduğu anlamına gelmez.
Başvuru Usulü ve Süreç
İşçi veya vekili, karşı tarafın (işverenin) yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki adliyede bulunan Arabuluculuk Bürosuna başvurur.
Büro, sicile kayıtlı resmi bir arabulucuyu sistemsel olarak görevlendirir. Arabulucu her iki tarafla iletişime geçerek yüz yüze veya telekonferans yoluyla ortak bir toplantı organize eder.
Sürecin kural olarak üç hafta içinde tamamlanması gerekir. Zorunlu hallerde bu süre arabulucu tarafından en fazla bir hafta daha uzatılabilir.
Anlaşma Sağlanmasının Hukuki Sonuçları
Görüşmeler sonucunda işçi ve işveren anlaştıkları takdirde, üzerinde mutabık kalınan tutarları ve şartları içeren son arabuluculuk tutanağı taraflarca ve arabulucu tarafından imzalanır.
Anlaşma belgesinin icra edilebilirliği, belgenin kimler tarafından imzalandığına ve kanundaki şerh şartlarının bulunup bulunmadığına göre değerlendirilir. Taraflar, avukatları ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi kanunda belirtilen hâllerde ilam niteliğinde belge sayılır.
Arabuluculukta anlaşılan kalemler için işçi gelecekte tekrar mahkemeye başvurup aynı konularda dava açamaz.
Anlaşamama Durumunda Ne Olur?
Taraflar ortak bir noktada buluşamazsa, arabulucu süreci sonlandırır ve bir 'anlaşamama son tutanağı' düzenler.
Dava açılırken arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğinin dilekçeye eklenmesi gerekir. Eksiklik hâlinde uygulanacak usul, 7036 sayılı Kanun’un ilgili hükmüne göre değerlendirilir.